Filtr HEPA to serce każdego oczyszczacza powietrza. Ale co właściwie oznaczają te wszystkie oznaczenia - H13, H14, EPA, ULPA? I czy naprawdę chronią przed smogiem, wirusami i alergenami? Czas na konkretne wyjaśnienia.
Co to jest HEPA?
HEPA (High-Efficiency Particulate Air) to standard filtracji powietrza opracowany podczas II wojny światowej do ochrony przed pyłem radioaktywnym. Dziś filtry HEPA są standardem w szpitalach, laboratoriach i... oczyszczaczach domowych.
Klasy filtrów - co oznaczają?
| Klasa | Skuteczność (dla 0,3 μm) | Zastosowanie |
|---|---|---|
| EPA E10 | 85% | Klimatyzacja |
| EPA E11 | 95% | Klimatyzacja |
| EPA E12 | 99,5% | Tanie oczyszczacze |
| HEPA H13 | 99,95% | Oczyszczacze premium |
| HEPA H14 | 99,995% | Szpitale, laboratoria |
| ULPA U15 | 99,9995% | Clean roomy |
Dlaczego 0,3 μm?
Cząstki 0,3 μm są najtrudniejsze do złapania przez filtry mechaniczne. Mniejsze cząstki zachowują się jak gaz i "przyklejają" się do włókien filtra (dyfuzja). Większe są łapane przez przesiewanie. 0,3 μm to "najgorsza" wielkość - dlatego właśnie tę wartość podaje się w specyfikacjach.
HEPA H13 vs smog (PM2.5 i PM10)
PM2.5 to cząstki o średnicy do 2,5 μm, PM10 - do 10 μm. Obie są znacznie większe niż 0,3 μm, dla którego filtr H13 ma skuteczność 99,95%. Dla PM2.5 i PM10 skuteczność jest praktycznie 100%.
Nasza rekomendacja
Do walki ze smogiem filtr HEPA H13 jest w zupełności wystarczający. H14 czy ULPA to overkill dla zastosowań domowych. Sprawdź nasz ranking oczyszczaczy na smog, gdzie wszystkie polecane modele mają H13.
HEPA H13 vs wirusy i bakterie
Rozmiary patogenów
- Wirusy - 0,02-0,3 μm (koronawirus ~0,1 μm)
- Bakterie - 0,5-5 μm
- Grzyby/pleśnie - 2-10 μm
Czy HEPA łapie wirusy?
Tak, ale z zastrzeżeniem. Same wirusy są mniejsze niż 0,3 μm, ale w powietrzu rzadko unoszą się samodzielnie. Są przenoszone w kroplach śliny/śluzu (0,5-5 μm) lub aerozolach (0,1-5 μm). Dla tych cząstek HEPA H13 jest bardzo skuteczny.
Jednak oczyszczacz nie zastępuje:
- Wentylacji (wymiana powietrza)
- Masek w kontakcie z chorymi
- Dystansu społecznego
- Szczepień
HEPA H13 vs alergeny
Alergeny (pyłki, roztocza, sierść) są stosunkowo duże:
- Pyłki - 10-100 μm
- Odchody roztoczy - 10-40 μm
- Sierść zwierząt - 2,5-10 μm
- Zarodniki pleśni - 2-10 μm
Filtr HEPA H13 usuwa praktycznie 100% tych alergenów. Jeśli jesteś alergikiem, przeczytaj nasz szczegółowy poradnik oczyszczacz dla alergika.
Na co uważać przy zakupie?
"HEPA-like" i "HEPA-type"
Unikaj produktów z oznaczeniami "HEPA-like", "HEPA-type" czy "HEPA-style". To marketingowe określenia dla filtrów, które NIE spełniają normy HEPA. Szukaj konkretnych klas: H13 lub H14.
Certyfikaty
Sprawdź, czy producent podaje certyfikat zgodności z normą EN 1822 (europejska) lub IEST-RP-CC001 (amerykańska). Renomowane marki jak Philips, Sharp czy Blueair mają certyfikowane filtry.
Szczelność obudowy
Sam filtr H13 to nie wszystko - oczyszczacz musi być szczelny, by powietrze przepływało PRZEZ filtr, a nie obok niego. Tanie urządzenia często mają nieszczelne obudowy.
Filtr węglowy - dodatek do HEPA
Filtry HEPA nie usuwają gazów i zapachów. Dlatego dobre oczyszczacze mają też filtr z węglem aktywnym, który pochłania:
- Lotne związki organiczne (VOC)
- Formaldehyd z mebli
- Zapachy gotowania
- Dym papierosowy
Wszystkie modele z naszego rankingu oczyszczaczy mają filtry kombinowane HEPA + węgiel.
Żywotność filtra HEPA
| Warunki | Żywotność |
|---|---|
| Czyste powietrze (wieś) | 12-18 miesięcy |
| Miasto średnio zanieczyszczone | 8-12 miesięcy |
| Duże miasto + smog | 6-9 miesięcy |
| Palący w domu | 4-6 miesięcy |
Nie oszczędzaj na filtrach - zużyty filtr nie tylko nie chroni, ale może uwalniać zebrane zanieczyszczenia z powrotem do powietrza.
Często zadawane pytania
Czy filtr HEPA zatrzymuje wirusy?
Tak, filtr HEPA H13 zatrzymuje 99,95% cząstek o wielkości 0,3 μm, włącznie z wirusami (np. koronawirus ma około 0,1 μm, ale w powietrzu występuje w kroplach 0,5-5 μm). Oczyszczacz nie zastępuje jednak wentylacji i innych środków ochrony.
Jaka jest różnica między HEPA H13 a H14?
HEPA H13 zatrzymuje 99,95% cząstek 0,3 μm, HEPA H14 - 99,995%. Różnica to jedna cyfra po przecinku. W praktyce domowej H13 jest w zupełności wystarczający.
Czy filtr EPA jest gorszy od HEPA?
Tak, filtry EPA (E10-E12) mają niższą skuteczność (85-99,5%) niż HEPA (H13-H14, powyżej 99,95%). Do walki ze smogiem i alergenami wybieraj HEPA, nie EPA.
